Eenzaamheid

Mevrouw W. Bakker-Huizinga heeft een boek geschreven over Het taboe van de eenzaamheid. Dit is de ondertiteling van haar boek Kom gerust eens langs. Mevrouw Bakker is benieuwd of mensen dit taboe herkennen.

De aanleiding tot het schrijven van haar boek is dat zij al op jonge leeftijd eenzaamheid ervoer in het gezin waarin zij opgroeide. Later merkte zij dit op school; altijd waren er wel kinderen die er niet helemaal bij hoorden. Na elke spreekbeurt die zij later in het land hield, hoorde zij van ouders over een eenzame dochter of zoon.

Mevrouw Bakker maakt verschil tussen sociale eenzaamheid en emotionele eenzaamheid. Persoonlijk ging zij het gevecht aan met sociale eenzaamheid toen zij verhuisde. Op 46-jarige leeftijd werd mevrouw Bakker bijna van het ene op het andere moment invalide. Zij werd binnen een jaar afgekeurd als docent maatschappijleer. Opnieuw ervoer zij sociale eenzaamheid.

Na het overlijden van haar echtgenoot (2002) ging mevrouw Bakker door een diep dal van emotionele eenzaamheid. In 2006 hertrouwde mevrouw Bakker. Daarna voelde zij zich sterk genoeg om het boek Kom gerust eens langs te schrijven.

Mevrouw Bakker durft te stellen dat alle aanwezigen ervaringsdeskundigen zijn op het gebied van sociale of emotionele eenzaamheid. Zij noemt een aantal voorbeelden: in een goed huwelijk of in een fijn gezin, door een handicap of werkloosheid, door het gevoel te hebben niet mee te tellen in de kerk.

Mevrouw Bakker geeft de volgende definitie van prof.dr. Jenny Gierveld over eenzaamheid: ‘Als er verschil is tussen de relaties die je onderhoudt en de relaties die je voor jezelf zou wensen en je ervaart daarin een ernstig gemis, dan is dat eenzaamheid.’

Tijdens de kersttoespraak in 2010 werd door Koningin Beatrix heel treffend gezegd: ‘Je spreekt elkaar zonder gesprek.’

Eenzaamheid is van alle tijden en is niet leeftijdsgebonden. In Nederland lijkt eenzaamheid epidemische vormen aan te nemen. Volgens mevrouw Bakker lijden mensen aan het Bethesda-syndroom: ‘ik heb niemand’.

Het belangrijkste motief van mevrouw Bakker is een kernachtig pleidooi om zowel als eenzame en niet eenzame het taboe dat er op eenzaamheid ligt te doorbreken. Mevrouw Bakker heeft het idee dat het taboe onder christenen net zo groot - of misschien nog wel groter - is als onder niet-christenen. Dit wordt veroorzaakt doordat we sociaal wenselijke antwoorden geven. Hiermee troosten we elkaar niet, maar geven we heel veel ontroost, ook al gebruiken we Bijbelteksten. Zij stimuleert de NPV om naar de kerken toe dit tere onderwerp bespreekbaar te maken, want eenzaamheid wordt toegedekt. Eenzaamheid wordt heel snel opgelost. Schaamte en faalangst spelen hierin een grote rol. Flink zijn is nog steeds een hoge norm, terwijl je juist sterk bent als je zwak durft te zijn.

Wat mevrouw Bakker enorm heeft geholpen, zijn de realistische verhalen uit de Bijbel. Klagen mag! De Bijbel geeft ons klaagles. Het kan beiden: vertrouwen op God en tegelijk diep eenzaam zijn. Koningin Wilhelmina zei: “Ik ben eenzaam, maar niet alleen.”

Mevrouw Bakker noemt de volgende aandachtspunten: geef ruimte aan je verdriet en neem er de tijd voor. Wees open en kwetsbaar, dit geldt voor zowel eenzame als niet eenzame mensen. Nederlanders willen zoveel mogelijk beheersen; weg met je emotie en sterk zijn. Mevrouw Bakker noemt als voorbeeld Job. Hij was kwetsbaar en eerlijk. Wanneer mensen verlegen zijn met verdriet, en zeggen: “Ik weet niet wat ik zeggen moet”, doet dat niet zeer. Mevrouw Bakker noemt dit liefdevolle onhandigheid. Betweterigheid doet wel zeer. Het is belangrijk om maatwerk te leveren in de omgang met de eenzame. Ieder mens is uniek. Belangrijk is om te bidden voor fijngevoeligheid en om de Heilige Geest.

Ze vraagt de aanwezigen na te denken of er wel of niet een taboe rust op eenzaamheid. De Bijbel houdt ons een spiegel voor als wij het taboe willen doorbreken. Mevrouw Bakker wenst iedereen in het omgaan met eigen eenzaamheid en/of in de zorg voor eenzamen heel veel wijsheid toe en fijngevoeligheid. In een individualistische maatschappij vraagt God van ons samen te delen om te helen. Romeinen 12:15 - verblijdt u met de blijden, en weent met de wenenden - lijkt een gemakkelijke opdracht, maar is het niet.

Mevrouw Willy Bakker-Huizinga 
Mevrouw Bakker komt uit een gereformeerd gezin en heeft gewerkt in het onderwijs waar zij biologie en maatschappijleer doceerde. Ze is moeder van vijf dochters, weduwe en is in 2006 opnieuw getrouwd. Mevrouw Bakker-Huizinga was columniste van het Nederlands Dagblad en heeft in de redactie van het vrouwenblad Eva gezeten. Van haar hand komen meerdere boeken, zoals de jeugdroman 'Baboesjka blijft in Ivanovka', het boek 'Eva in de spiegel', twee boeken over geloofsopvoeding en 'Kom gerust eens langs. Het taboe van de eenzaamheid'.