Een vruchtwaterpunctie is een vervolgonderzoek dat tijdens de zwangerschap kan worden uitgevoerd om meer zekerheid te krijgen over een eerdere afwijkende uitslag van bijvoorbeeld de 20 wekenecho.
Op deze pagina vertellen we je meer over de vruchtwaterpunctie. Wil je liever iemand spreken over je persoonlijke situatie, neem dan contact op met de NPV-Advieslijn.
In het kort
[Tekst loopt door onder de afbeelding]
Astrid Bokhorst
Medewerker Advies & Toerusting
Ali van Dijk
Medewerker Advies & Toerusting
Rineke Heij
Medewerker Advies & Toerusting
Susanne Postma
Medewerker Advies & Toerusting
Een vruchtwaterpunctie is een onderzoek dat tijdens de zwangerschap kan worden uitgevoerd om meer zekerheid te krijgen na bijvoorbeeld een afwijkende uitslag van de 20 wekenecho of de NIPT. Bij een vruchtwaterpunctie wordt er vruchtwater uit de baarmoeder weggezogen via de buikwand. Dit gebeurt met een dunne naald.
Er zitten cellen van het ongeboren kindje in het vruchtwater. Door onderzoek van die cellen kunnen chromosoomafwijkingen, andere erfelijke ziekten, sommige stofwisselingsziekten en een open rug of schedel (neurale buisdefecten) ontdekt worden.
De vruchtwaterpunctie kan worden gedaan vanaf vijftien weken zwangerschap. De eerste uitslag is na enkele dagen al bekend en vertelt je of er bij je kind sprake is van down-, edwards- of patausyndroom. Na ongeveer twee à drie weken krijg je te horen of er ook andere erfelijke of chromosomale afwijkingen gevonden zijn.
Een vruchtwaterpunctie brengt een klein risico op het krijgen van een miskraam met zich mee (minder dan 0,5%). Daarom worden deze onderzoeken niet standaard, maar alleen in het kader van vervolgdiagnostiek aangeboden.
Een vruchtwaterpunctie is geen standaard onderzoek dat elke zwangere vrouw krijgt aangeboden. Wanneer tijdens eerder onderzoek geconstateerd is dat er een verhoogde kans is op een bepaalde aandoening, dan kan de vruchtwaterpunctie hier meer duidelijkheid in bieden. Je kunt ook in aanmerking komen voor een vruchtwaterpunctie wanneer er sprake is van een bepaalde erfelijke ziekte of aandoening in de familie.
Het onderzoek kan met bijna absolute zekerheid vaststellen of je kind wel of niet een afwijking heeft. Bij een afwijkende uitslag zal er altijd een vervolggesprek plaatsvinden met de behandelend gynaecoloog, de klinisch geneticus of een andere kinderspecialist. In zo’n gesprek zal worden uitgelegd wat de aandoening inhoudt, wat dit betekent voor je kindje en wat dit betekent voor de zorg en behandeling die je kindje zal moeten krijgen. Bij een afwijkende uitslag word je geconfronteerd met de vraag of je je zwangerschap wel of niet wilt laten afbreken.
De vruchtwaterpunctie is bedoeld om meer zekerheid te krijgen. In bepaalde situaties kan het fijn zijn om meer te weten over de eventuele aandoening, zodat er goede zorg aan kind en moeder gegeven kan worden. Tegelijkertijd kan het spanning met zich meebrengen. Er is immers de mogelijkheid van het nog kunnen afbreken van een zwangerschap. Belangrijk om vooraf met de arts de intentie van het onderzoek te bespreken.
Het is belangrijk om te weten dat het niet verplicht is om een vruchtwaterpunctie uit te voeren. Je kunt meerdere afwegingen naast elkaar zetten om tot een keuze te komen.
Wanneer een vruchtwaterpunctie wordt uitgevoerd met als doel ‘betere zorg voor kind en moeder’ en je het minimale risico op een miskraam niet wil lopen, dan is het mogelijk om samen met de arts te bespreken of de vruchtwaterpunctie op een later moment in de zwangerschap kan.
Over prenataal onderzoek maatschappelijk gezien is meer te zeggen. Zie hiervoor onze themapagina die daarover gaat.
De NPV zet zich al veertig jaar in voor de zorg voor het leven. Vanuit christelijk patiëntenperspectief zijn wij dé vraagbaak voor al jullie ethische vragen. Je kunt met deze vragen bij ons terecht voor een deskundig en persoonlijk advies. Wij beschikken over veel inhoudelijke informatie en een uitgebreid netwerk waarmee we je van dienst kunnen zijn.
Voor deze vragen kunt u contact opnemen met de NPV-Advieslijn, zo nodig 24 uur per dag, 7 dagen per week.
NPV-AdvieslijnWilt u ook nieuwsberichten tonen van een afdeling bij u in de buurt?
14 april 2026
NPV lanceert petitie en organiseert symposium
Draagmoederschap wordt steeds vaker gepresenteerd als een zorgvuldige, liefdevolle oplossing voor een onvervulde kinderwens. Tegelijk is in de praktijk een ingewikkelde juridische kluwen ontstaan. Met een nieuwe wet wil de politiek deze praktijk verder reguleren. De NPV stelt de vraag die onderbelicht blijft: Wat betekent deze wet voor het kind?
02 april 2026
Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport reageert op zorgen van de Nederlandse Patiëntenvereniging (NPV) over een voorstel om de Embryowet aan te passen. Door nieuwe wetenschappelijke technieken kunnen onderzoekers tegenwoordig modellen of structuren maken die lijken op embryo’s (ELS). De huidige wet zegt niet duidelijk welke regels daarvoor gelden. Daarom wil de regering de definitie van “embryo” in de wet aanpassen, zodat duidelijk is wanneer deze modellen onder dezelfde regels vallen als echte embryo’s. De NPV dankt het kabinet voor de reactie op haar brief over de definitiewijziging van embryo’s.
26 maart 2026
Op 26 maart 2026 is het jaarverslag van de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie (RTE) gepubliceerd met daarin belangrijke cijfers over de Nederlandse euthanasiepraktijk in 2025. Opnieuw steeg het aantal euthanasiemeldingen. Waar in landen om ons heen, denk aan het Verenigd Koninkrijk en Schotland, de laatste tijd hevig gedebatteerd werd over de vraag of euthanasie bij terminale ziekten toegestaan zou moeten zijn, is euthanasie in Nederland al bijna vijfentwintig jaar geregeld in de euthanasiewet. Sinds die tijd stijgt het aantal meldingen fors van 1882 in 2002 naar ruim 10.000 nu en ontvangen mensen met allerlei verschillende aandoeningen euthanasie.
Bert-Jan Heusinkveld, directeur NPV: “Je kunt je afvragen of wat ons land als normaal is gaan beschouwen, wel zo normaal is. De NPV is van mening dat de levenseindezorg zich dient te richten op de vraag: ‘Hoe kunnen we iemand helpen bij het leven?’ en niet op de vraag: ‘Hoe kunnen we iemand helpen de eigen dood te regisseren?’”
De NPV is er om u van goede informatie te voorzien. Wilt u ons helpen om daar ook in de toekomst mee door te kunnen gaan?
