Embryo-onderzoek

In Nederland mogen wetenschappers menselijke embryo’s gebruiken voor medisch onderzoek. Na het onderzoek worden de embryo’s vernietigd (weggedaan). Embryo-onderzoek mag niet zomaar. Maar embryo-onderzoek past niet bij de beschermwaardigheid van het leven. Ook embryo’s zijn menselijk leven.


In het kort 

  • Embryo-onderzoek mag in Nederland alleen met embryo’s die over zijn na een ivf-behandeling.
  • Er komt steeds meer discussie of embryo’s ook gekweekt mogen worden speciaal voor onderzoek. Nu mag dat nog niet in Nederland.
  • Embryo-onderzoek heeft vaak te maken met andere medisch-ethisch ingewikkelde thema’s. Zoals kiembaanmodificatie, het doneren van eicellen, embryoselectie en ivf.
Embryo-onderzoek

Informatie

Wanneer mag embryo-onderzoek?

  • Embryo-onderzoek moet in Nederland voldoen aan een aantal regels die in de Embryowet staan. We zetten de belangrijkste regels op een rij.
  • Wetenschappers mogen alleen embryo’s gebruiken die over zijn na een vruchtbaarheidsbehandeling (ivf). Bij een ivf-behandeling worden meerdere eicellen en zaadcellen bij elkaar gebracht, waardoor er meerdere embryo’s kunnen ontstaan. Deze embryo’s worden niet altijd allemaal in de baarmoeder teruggeplaatst. De mensen van wie deze embryo’s zijn, kunnen dan toestemming geven om ze te gebruiken voor onderzoek.
  • Wetenschappers mogen geen embryo’s kweken voor onderzoek.
  • Wetenschappers mogen embryo’s niet langer dan 14 dagen laten ontwikkelen. Daarna moeten de embryo’s worden vernietigd.
  • Het onderzoek moet bijdragen aan de medische wetenschap. Als het onderzoeksdoel ook bereikt kan worden zonder embryo’s, moeten wetenschappers dat doen.

Er zijn landen die embryo-onderzoek helemaal verbieden. In de EU zijn dit Duitsland, Oostenrijk en Italië.

Mag je ook embryo’s maken voor onderzoek?

Al langere tijd pleiten wetenschappers ervoor om embryo’s te mogen kweken speciaal voor onderzoek. Zij kunnen bepaalde dingen nu niet of niet goed onderzoeken. Ze willen bijvoorbeeld embryo’s kweken voor onderzoek om ivf te verbeteren. Of voor onderzoek naar het aanpassen van DNA in embryo’s. Met dit laatste kunnen erfelijke ziektes mogelijk genezen worden. Daarnaast willen sommige onderzoekers dat zij embryo’s ook mogen doorkweken tot 28 dagen, dus 4 weken, in plaats van 14 dagen.

In 2017 was toenmalig minister Schippers van Volksgezondheid (VWS) van plan om embryokweek toe te staan. Dat is niet doorgegaan omdat het kabinet dat daarna regeerde, dit niet wilde. Wetenschappers blijven er echter voor pleiten.

In de meeste EU-landen, waaronder Nederland, is onderzoek alleen toegestaan met embryo’s die over zijn van vruchtbaarheidsbehandelingen. In Duitsland, Oostenrijk en Italië is onderzoek met embryo’s helemaal verboden. Het creëren van embryo’s voor onderzoek is in de EU alleen wettelijk toegestaan in België en Zweden.

Opvattingen

Embryo is geen materiaal, maar beginnend menselijk leven

Embryo-onderzoek staat haaks op de beschermwaardigheid van het leven. Immers, na het onderzoek worden de embryo’s vernietigd. Embryo’s zijn al vanaf de bevruchting menselijk leven en daarom in zichzelf waardevol. God is de Schepper van het leven en kent ieder mens al vanaf het eerste begin. Psalm 139 verwoordt het zo: ‘Want U hebt mijn nieren geschapen, mij in de schoot van mijn moeder geweven. (…) Uw ogen hebben mijn ongevormd begin gezien.’ Ook in Jeremia 1 staat dat God Jeremia al kende voordat Hij hem in de moederschoot vormde.

Opvattingen

Hoewel embryo-onderzoek kan bijdragen aan het bestrijden van ziekten, wat in zichzelf een goed doel is, weegt dit niet op tegen het feit dat hiervoor beginnend mensenleven wordt vernietigd. Dit geldt zowel voor onderzoek met embryo’s die overblijven na ivf als met kweekembryo’s. De NPV vindt dat artsen bij IVF niet meer embryo’s zouden moeten laten ontstaan, dan ze in de baarmoeder terugplaatsen (lees hier meer).

Het kweken van embryo’s voor onderzoek gaat nog een stap verder. Het enige doel waarmee deze embryo’s gemaakt worden, is het onderzoek. Embryo’s zie je dan als materiaal, niet als beginnend menselijk leven.

Eicellen doneren voor onderzoek

Een ander dilemma bij het kweken van embryo’s, is het feit dat daarvoor eicellen nodig zijn. Eicellen kunnen alleen verkregen worden als vrouwen ze doneren. En dat is niet niks. Daarvoor moeten vrouwen een behandeling met hormonen ondergaan om de eicellen te laten rijpen. Vervolgens moeten de eicellen geoogst worden. Dit is een lichamelijk belastende behandeling voor vrouwen. Ook heeft het (kleine) gezondheidsrisico’s.

In Nederland kunnen vrouwen nu al eicellen doneren voor wensouders die zelf geen geschikte eicellen hebben. Maar dat gebeurt niet zo vaak, omdat vrouwen dat niet willen. Er is daardoor een lange wachtlijst voor wensouders. Dit roept de vraag op of er wel vrouwen bereid zullen zijn eicellen te doneren voor onderzoek.

Hulpaanbod

De NPV zet zich al dertig jaar in voor de zorg voor het leven. Vanuit christelijk patiëntenperspectief zijn wij dé vraagbaak voor al uw ethische vragen. U kunt met deze vragen bij ons terecht voor een deskundig en persoonlijk advies. Wij beschikken over veel inhoudelijke informatie en een uitgebreid netwerk waarmee we u van dienst kunnen zijn. Wilt u graag met iemand doorpraten over embyro-onderzoek? Neem dan contact op met de NPV-Advieslijn.

Gerelateerde nieuwsberichten

Aanpassen embryo-DNA: burgers spraken zich uit over de dilemma’s

25 januari 2021

Aanpassen embryo-DNA: burgers spraken zich uit over de dilemma’s

De meeste mensen die deelnamen aan de DNA-dialoog vinden dat DNA van embryo’s alléén mag worden aangepast als je daarmee ernstige, erfelijke ziekten kunt voorkomen. De NPV – Zorg voor het leven was één van de initiatiefnemers van de DNA-dialoog. Directeur Diederik van Dijk wijst op principiële grenzen. “Om de techniek te ontwikkelen, wil men menselijke embryo’s kweken puur voor onderzoek. Leven creëren, ermee experimenteren en het dan weer vernietigen. De NPV vindt dat we zo niet mogen omgaan met beginnend menselijk leven.” 

‘Een embryo is menselijk leven. Daar ga je zorgvuldig mee om’

28 januari 2020

‘Een embryo is menselijk leven. Daar ga je zorgvuldig mee om’

NPV over verruiming embryowet bij Dit is de Dag

Inbreng NPV voor AO Medische ethiek

03 december 2019

Inbreng NPV voor AO Medische ethiek