13 wekenecho

Wat bijzonder als er een kindje op komst is! Natuurlijk hoop je dat je kindje gezond is, maar het is ook mogelijk dat je kindje een aandoening heeft. Vanaf 2021 wordt de 13 wekenecho als nieuwe screening toegevoegd in de reeks onderzoeken die je als zwangere krijgt aangeboden. Wat kun je hiervan denken? En willen jullie deze echo laten maken?


In het kort 

  • De 13 wekenecho is een vorm van prenatale screening. Het laten uitvoeren van de 13 wekenecho brengt geen risico’s met zich mee en is niet verplicht.
  • Er is nog weinig duidelijk over de betrouwbaarheid van de 13 wekenecho.
  • De 13 wekenecho vervangt de 20 wekenecho niet.
13 wekenecho

Informatie

Wat is de 13 wekenecho?

De 13 wekenecho is een vorm van prenatale screening en wordt (vanaf eind 2021) in het kader van wetenschappelijk onderzoek kosteloos aangeboden aan alle zwangere vrouwen. Ook wanneer er geen medische aanleiding voor is. Uit het wetenschappelijk onderzoek moet blijken hoe zwangere vrouwen en hun partners de 13-wekenecho ervaren, wat de opbrengst is van de 13-wekenecho en welke impact het toevoegen van deze echo heeft op de reguliere geboortezorg.

Het laten uitvoeren van de 13 wekenecho brengt geen risico’s met zich mee en is niet verplicht. De echo vindt plaats tussen de 12e en 14e week van de zwangerschap.

Doel

Bij de echo wordt gekeken hoe je kind zich ontwikkelt en of er lichamelijke afwijkingen zijn.  Ongeveer de helft van de afwijkingen die te vinden zijn bij de 20 wekenecho kan worden opgespoord bij de 13 wekenecho. Het lijkt erop dat vooral de bijzonder ernstige afwijkingen bij 13 weken al gevonden kunnen worden; voor andere afwijkingen is het nog te vroeg.

Bij de 13 wekenecho worden er geen extra’s onderzocht ten opzichte van de 20 wekenecho. Het RIVM noemt het voordeel van de 13 wekenecho (ten opzichte van de 20 wekenecho) dat er meer tijd is om na te denken over een abortus en deze abortus eventueel in een vroeger stadium van de zwangerschap kan plaatsvinden.

De uitslag

Er is nog weinig duidelijk over de betrouwbaarheid van de 13 wekenecho. Een vroege studie wijst uit dat 1 op de 100 vrouwen een ongunstige uitslag krijgt. De ernst van deze afwijkingen kan erg verschillen en is vooraf niet altijd goed te bepalen. Maar, in de meeste gevallen is het nieuws dus geruststellend.

De uitslag kan ook onduidelijk zijn; soms is je kindje niet goed zichtbaar of is niet bekend om welke afwijking het precies gaat. Het komt ook voor dat een afwijking gevonden wordt die in een volgende echo niet meer te zien is. Bij ongeveer 1 à 5 op de 1000 echo’s wordt gedacht dat het kindje een afwijking heeft, terwijl deze die uiteindelijk niet blijkt te hebben.

Wanneer er een indicatie is voor een afwijking, krijg je vervolgonderzoek bij het centrum voor prenatale diagnostiek aangeboden. Klik hier voor meer informatie over prenatale diagnostiek.

Opvattingen

De 13 wekenecho, een goede keuze?

Wanneer het bijdraagt aan optimale zorg voor moeder en kind tijdens de zwangerschap en geboorte, kan het op persoonlijk vlak een verantwoorde keuze zijn om deel te nemen aan prenataal onderzoek. Het kan je geruststellen, of juist helpen om je voor te bereiden op de komst van een kindje dat extra zorg nodig heeft of waarvan verwacht wordt dat het komt te overlijden.

Opvattingen

Wel is het belangrijk om goed na te denken of je de onderzoeken wilt, want bevindingen kunnen invloed hebben op de beleving van je zwangerschap. Ook kan een ongunstige uitslag een vraag tot abortus met zich meebrengen of tot ingewikkelde vragen leiden.

Daarnaast vinden sommige christenen dat screening zonder medische aanleiding een stap te ver gaat: is alleen al het breed aanbieden van prenataal onderzoek onder andere met de mogelijkheid tot abortus al niet moreel discutabel? Dan ga je er immers als samenleving al van uit dat het leven van een ongeboren kind van het persoonlijke waardeoordeel van de ouders afhangt.  Tenslotte is de persoonlijke vraag voor ouders: is er nog ruimte voor het spontaan ontvangen van nieuw leven uit Gods hand?

Het is belangrijk om te weten dat het niet verplicht is om de 13 wekenecho uit te laten voeren. Je kunt meerdere afwegingen naast elkaar zetten om tot een keuze te komen.

Afwegingen

Waarom zou je de 13 wekenecho niet doen?

  • De 13 wekenecho vervangt de 20 wekenecho niet. Lees hier meer over de 20 wekenecho.
  • Je wilt nieuw leven open ontvangen, niet op kennis vooruitlopen, want je kindje is welkom. Ongeacht een afwijking.
  • Je wilt ongestoord genieten van je zwangerschap. De uitslag van de 13 wekenecho kan (soms ten onrechte) al vroeg in de zwangerschap veel onrust geven.
  • Een ongunstige of onduidelijke uitslag kan spanning en lastige vragen met zich meebrengen. Bij een ongunstige uitslag wordt meestal de vraag gesteld om vervolgonderzoek te doen. Vervolgonderzoek kent een hoge mate van betrouwbaarheid, maar brengt spanning en weer nieuwe vragen met zich mee. Ook kan je de vraag krijgen of je abortus wilt overwegen. Dit wil je liever niet, want abortus is voor jou geen optie.

Waarom zou je de 13 wekenecho wel doen?

  • Je wilt graag al vroeg weten of je kindje een afwijking heeft. Zo ja, dan kun je je voorbereiden op de komst van een kindje met een afwijking of op een verwacht overlijden. Heel soms is het mogelijk om je kind al tijdens de zwangerschap te laten opereren.

 

NPV: wees terughoudend met aanbieden

Kijkend naar het grotere maatschappelijke plaatje, pleit de NPV voor terughoudendheid in het aanbieden van brede zorg zonder medische noodzaak.  Wij zien daarom geen reden om alle zwangere vrouwen een 13-wekenecho aan te bieden. De 13 wekenecho vervangt de 20 wekenecho niet, omdat niet alle aandoeningen bij 13 weken opgespoord kunnen worden. Dit betekent extra onderzoek voor vrouwen en extra maatschappelijke kosten.  Ook worden mogelijk meer paren ongerust gemaakt door onterechte of onduidelijke bevindingen. Dit kan grote impact hebben op het beleven van de zwangerschap, zoals ook blijkt uit ervaringen met de 20 wekenecho.

Daarnaast is de NPV kritisch op het doel van prenatale screening, dat bij de 13 weken weer extra onderstreept wordt: prenatale screening is mede gericht op het geven van ‘handelingsopties’ aan ouders, wat betekent dat ouders via  prenatale screening informatie toegereikt krijgen die hen helpt om te besluiten of zij een zwangerschap willen voortzetten of afbreken. Dit doel past niet bij de missie van de NPV: opkomen voor de beschermwaardigheid van het leven.

Lees hier meer over de visie van de NPV op prenataal onderzoek.

Hulpaanbod

De NPV zet zich al dertig jaar in voor de zorg voor het leven. Vanuit christelijk patiëntenperspectief zijn wij dé vraagbaak voor al jullie ethische vragen. Je kunt met deze vragen bij ons terecht voor een deskundig en persoonlijk advies. Wij beschikken over veel inhoudelijke informatie en een uitgebreid netwerk waarmee we jullie van dienst kunnen zijn. Wil je graag met iemand doorpraten over de 13 wekenecho? Neem dan contact op met de NPV-Advieslijn.

"Wat een fijn gesprek met de NPV!"

Misschien hebben jullie nog wel vragen over de 13 wekenecho die gaan over jullie persoonlijke situatie. Bijvoorbeeld:

  • Met welk doel worden al die onderzoeken vooraf gedaan? Zijn ze allemaal wel echt nodig?
  • Ik wil geen abortus, ook niet als ons kindje een handicap blijkt te hebben. Moeten we dan al die onderzoeken wel laten doen?
  • Voor welke dilemma’s kunnen wij worden geplaatst als na prenataal onderzoek blijkt dat ons kindje een aangeboren afwijking heeft?
  • De gynaecoloog heeft verteld dat ons kindje een heel ernstige handicap heeft. Nu vraagt hij ons wat wij willen, wel of geen abortus, wel of niet behandelen. Het duizelt ons, kunt u ons helpen?

Voor deze vragen kunt u contact opnemen met de NPV-Advieslijn, zo nodig 24 uur per dag, 7 dagen per week.

NPV-Advieslijn

Gerelateerde nieuwsberichten

Reactie NPV op jaarrapportage Wet afbreking zwangerschap

07 februari 2020

Reactie NPV op jaarrapportage Wet afbreking zwangerschap

NPV vraagt aandacht Kamerleden voor ongeboren leven met een afwijking

18 december 2019

NPV vraagt aandacht Kamerleden voor ongeboren leven met een afwijking

Resultaten NIPT- onderzoek bekend

12 juni 2019

Resultaten NIPT- onderzoek bekend

‘Meer aandacht nodig over mogelijkheden opgroeien van kind met beperking’