Ali van Dijk
Medewerker Advies & Toerusting
26 maart 2026
Ze is 21 jaar jong met – zo op het oog – nog een heel leven voor zich. Ze worstelt echter met het leven en verlangt naar de dood. Of eigenlijk naar een situatie waarin de psychische strijd die zij dagelijks ervaart eindelijk stopt. Ze kent de GGZ inmiddels al heel wat jaren. De wachtlijsten voor een passende behandeling overigens ook.
Stoppen met eten en drinken
Ze heeft de route naar het expertisecentrum euthanasie al geprobeerd. Maar ook daar is een wachtlijst van meerdere jaren, zonder de garantie dat ze euthanasie kan krijgen. Via een besloten Facebookgroep leest ze over de mogelijkheid om te stoppen met eten en drinken. Maar ze weet ook dat psychiaters kunnen ingrijpen als ze daarvoor zou kiezen. De optie laat haar ondertussen niet los. De Facebookgroep helpt haar verder op weg. Er zijn hospices die zorg bieden bij mensen die bewust stoppen met eten en drinken. Ook jongeren kunnen bij sommige hospices terecht. Het is wel belangrijk dat ze de beslissing ‘wilsbekwaam’ hebben genomen. Maar dan krijgen ze liefdevolle zorg tot het einde. Het is een route die haar aantrekt: geen druk meer van therapeuten, geen goedbedoelde adviezen van naasten, die niets van haar strijd begrijpen. Maar dat ze kan zijn wie ze is; geen eisen meer waar ze niet aan kan voldoen; niet meer verder hoeven en zorg en nabijheid ontvangen van liefdevolle zorgverleners die haar dood accepteren. Afscheid mogen nemen van het leven, ze ziet het al voor zich hoe ze dit wil…
EenVandaag
Bovenstaand scenario is niet denkbeeldig. EenVandaag vroeg in de uitzending van 5 maart 2026 (klik hier voor het artikel en de uitzending) aandacht voor de ontwikkelingen rondom BSTED (bewust stoppen met eten en drinken) bij jonge mensen met psychiatrische problematiek. De uitzending is het kijken waard, omdat het schrijnend in beeld brengt waar de actieve informatievoorziening over deze optie toe kan leiden.
Het is een ontwikkeling waarover de NPV, al bij het verschijnen van de herziene handreiking ‘Zorg voor mensen die stoppen met eten en drinken om het levenseinde te bespoedigen’ in 2024, bezorgd was en die zich nu lijkt te voltrekken: de gevolgen die het heeft voor kwetsbare groepen.
Drempels omzeild
Het is niet voor niets dat euthanasie bij jonge mensen met psychiatrische problemen zoveel weerstand oproept. En waarom de euthanasiewet nog steeds zorgvuldigheidscriteria kent waaraan een verzoek moet voldoen. Al deze drempels worden omzeild en de weg naar de dood wordt via een hospice begaanbaar gemaakt. Aangrijpend is het om te horen over een jongere die in het hospice de liefdevolle zorg ervaart waar ze zo naar op zoek is: ‘Dit is de eerste plek waar ik liefdevol behandeld word en waar naar mij geluisterd wordt.’ De wetenschap dat er een groep jongeren is die niet de behandeling krijgt die nodig is, maakt het des te schrijnender: te complex voor de basis-GGZ, niet complex genoeg voor specialistische GGZ of niet urgent genoeg om met voorrang behandeld te kunnen worden.
De berichtgeving wekt de indruk dat hospices enigszins zijn overvallen door deze ontwikkelingen.
We kunnen niet anders dan onderstrepen wat hoogleraar gezondheidsrecht en ethicus Martin Buijsen zegt: ‘Volgens de wet heeft iedereen recht op goede zorg. Deze jonge mensen hebben recht op de psychiatrische hulp die volgens hun behandelaren nog mogelijk is. Hospice-zorg is niet voor deze mensen bedoeld en is voor hen ook niet de goede zorg.’
Hopelijk nemen hospices dit ter harte.
Vragen over bewust stoppen met eten en drinken? Blijf er niet mee rondlopen, neem contact op met de NPV-Advieslijn. Onze collega’s staan voor u klaar.
