Corona en behandelbeslissingen

Misschien heeft iemand in uw omgeving corona, misschien heeft u zelf verschijnselen. Maar het kan ook zijn dat u nadenkt over beslissingen waarvoor u mogelijk komt te staan als u besmet zou raken.

We zetten een aantal mogelijke vragen op een rij en proberen u met gerichte informatie een stukje verder te helpen.


Corona en behandelbeslissingen

Mijn huisarts vraagt mij wat ik wil als ik corona zou krijgen. Waarom vraagt hij dit? Wat moet ik met deze vraag?

De meeste mensen die het virus oplopen herstellen zonder al te veel klachten. Een kleiner deel krijgt ernstige klachten, die opname in het ziekenhuis nodig maken. Daarvan krijgt een deel zodanig ernstige klachten, waardoor opname op de IC en langdurige beademing nodig is.

Bekend is inmiddels dat mensen met een kwetsbare gezondheid grotere risico’s lopen. Bij mensen met een zeer kwetsbare gezondheid vanwege meerdere onderliggende aandoeningen is er een grote kans dat een IC-opname met een langdurige beademing (3 weken) hen uiteindelijk niet zal helpen: de kans op overlijden is groot en áls iemand het overleeft heeft de gezondheid flink ingeboet.

Er zijn mensen die deze informatie graag vooraf zelf willen weten. Je kunt dan zelf afwegen of je bepaalde behandelingen nog wel of niet meer wil.

Bij anderen is het vooral de arts die het gesprek hierover op tijd wil voeren. Dit kan omdat hij graag van u wil weten hoe u hierover denkt. Het kan ook zijn dat hij uw gezondheid zodanig kwetsbaar inschat dat hij de medische afweging met u wil maken en u eerlijk wil vertellen wat een IC-opname in uw situatie al of niet betekent. Het is hoe dan ook goed om dit gesprek met uw arts te voeren.

Meer informatie hierover vindt u in het e-book ‘Praat op tijd over uw levenseinde’ van de Patiëntenfederatie Nederland.

Wat maakt het nadenken en keuzes maken met betrekking tot behandelingen tijdens een pandemie anders dan in een ‘normale’ situatie?

Allereerst vindt het gesprek hierover plaats onder niet normale omstandigheden.

Tijdens besmettingspieken ontstaat er druk op zorgverleners, waardoor er minder tijd beschikbaar is om rustig te overwegen en het gesprek te voeren. Daarbij kan het ziektebeloop ineens snel gaan, waardoor snel besloten moet worden. Vanwege het besmettingsgevaar zullen gesprekken vooral telefonisch plaatsvinden.

Bij een pandemie gaan ook andere aspecten meewegen:

Er kan schaarste dreigen op het gebied van IC-bedden, deskundig personeel en middelen. Wanneer er echte tekorten zijn, moeten er keuzes gemaakt worden die je anders niet zou maken en komen mensen niet meer in aanmerking voor behandelingen die ze onder normale omstandigheden nog wel zouden hebben gekregen.

Door forse uitbreiding van het aantal IC-bedden en verplaatsing van patiënten naar andere ziekenhuizen en naar Duitsland kon tot nu toe iedereen behandeld worden waarvoor een behandeling zinvol is.

Vanwege besmettingsgevaar worden geïnfecteerde patiënten geïsoleerd verpleegd, wat extra belasting geeft voor patiënten en naasten. Ook andere kwetsbare mensen krijgen te maken met beperkingen in persoonlijke contacten. Bewoners van verpleeghuizen konden in de beginfase van de pandemie bijvoorbeeld geen bezoek ontvangen; wel is er beperkt bezoek mogelijk als mensen in de stervensfase komen.

Tijdig nadenken om tot goede beslissingen te komen kan veel leed voorkomen.

Wie neemt uiteindelijk de beslissing voor een behandeling?

Meestal wordt een beslissing gezamenlijk genomen in een gesprek tussen een arts en een patiënt. Het kan ook zo zijn dat een arts zelf deze beslissing neemt. Dit kan en mag een arts doen als hij weet dat een behandeling bij een patiënt geen reële kans van slagen meer heeft. De behandeling is medisch gezien zinloos geworden.

Het kan ook dat een patiënt zelf besluit een bepaalde behandeling niet meer te willen. In dat geval is het goed dat een arts dit van zijn patiënt weet.

Meer informatie:

De NPV heeft een aantal denklijnen op een rij gezet die kunnen helpen bij moeilijke behandelkeuzes.
Voor uitgebreide informatie kunt u gebruik maken van de NPV-keuzehulp ‘Tijdig nadenken over het levenseinde’.
Als u het fijn vindt om uw eigen gedachten, vragen en keuzes op te schrijven om te bespreken met uw arts, dan kunt u gebruik maken van de keuzehulp van Thuisarts.

Wilt u telefonisch doorpraten? Neem dan contact op met de NPV-Advieslijn.

Wie neemt uiteindelijk de beslissing voor een behandeling?

Welke keuzes zijn er als het gaat om corona? En hoe worden die keuzes gemaakt?

Keuze thuisblijven/ziekenhuisopname

Iemand die besmet is met corona heeft een virusinfectie die moet worden overwonnen door het eigen immuunsysteem. Er bestaan inmiddels wel wat medicijnen die het virus zelf kunnen aanpakken. Evengoed kan het nodig zijn om het lichaam extra te ondersteunen bij het herstelproces. Denk aan toediening van zuurstof, eventueel vocht via een infuus en eventueel antibiotica als er ook nog een infectie met een bacterie bijkomt. Daarvoor kan opname in het ziekenhuis nodig zijn, soms zelfs opname op een IC (intensive care).

Corona is een besmettelijk virus, wat maakt dat iemand die het virus heeft opgelopen geïsoleerd moet worden verpleegd waarbij de mensen er omheen beschermende kleding en middelen moeten dragen. Dit heeft consequenties voor de bezoekregeling. Vaak mag er maar een persoon per dag op bezoek komen. Het is een ervaring die mensen zwaar valt: je hebt alleen maar mensen om je heen in beschermende pakken en daarbij is het nodig om ook het bezoek te beperken tot minimaal.

Als iemand al een zwakke gezondheid heeft kan de vraag aan de orde komen of opname in het ziekenhuis kan bijdrage aan herstel. Het kan dan goed zijn om de voor- en nadelen van een ziekenhuisopname af te wegen tegen de voor- en nadelen van thuisblijven.

Informatie die u bij deze afweging verder kan helpen vindt u hier. Kijk ook eens bij het kopje ‘Meer weten’. 

Keuze opname op de IC/beademing

Van de mensen die worden opgenomen in het ziekenhuis herstelt een groot gedeelte. Bij anderen gaat de gezondheid zodanig achteruit dat de keuze moet worden gemaakt om verder te gaan met ondersteunende behandeling, zoals beademing op de intensive care. Gelukkig zijn er mensen voor wie een IC-opname levensreddend is. Er zijn echter ook situaties waarbij de gezondheid al zo kwetsbaar is dat iemand een IC-behandeling niet meer aankan. Daarom wordt er voorafgaand aan een IC-opname gekeken wat dit voor iemand zal betekenen. Wat zijn de voor- en nadelen, is er een reële kans dat iemand goed door deze periode heen zal komen?

Het is goed om u te realiseren dat de arts hierin een belangrijke rol heeft. Hij kan vanuit zijn medische expertise beoordelen of een behandeling kans van slagen heeft. Wel betrekt hij bij dit soort keuzes de patiënt en/of diens directe naasten. Voor u kunnen hierin andere redenen een rol spelen dan voor uw arts. Het is goed om dit te delen. Om u of uw naasten bij dit soort keuzes te ondersteunen is er informatie beschikbaar, klik hier voor de website IC Connect, Voor (voormalige) IC-patiënten en naasten of een keuzehulp over Behandelgrenzen, klik hier. Kijk ook eens bij het kopje ‘Meer weten’. 

Keuze thuisblijven of opname in een zorginstelling voor palliatieve zorg

Als wordt besloten om niet meer naar het ziekenhuis te gaan zijn er ook meerdere mogelijkheden. Thuisblijven is een mogelijkheid. Daarvoor is het wel belangrijk dat er voldoende zorg en ondersteuning aanwezig is, voor de zieke zelf, ook voor de directe naasten. Als die zorg tekortschiet, kan gekozen worden voor opname in een zorginstelling (verpleeghuis of hospice). Omdat corona besmettelijk is kan dit niet overal. Inmiddels worden er verschillende locaties ingericht waar deze specifieke zorg geboden kan worden.

Uw huisarts en/of uw wijkverpleegkundige kan u hierover verder informeren.

Vragen over palliatieve zorg en zorg voor stervenden

Zorg in de laatste levensfase noemen we palliatieve zorg. Deze zorg is er op gericht om klachten die kunnen optreden zo goed mogelijk te bestrijden. Dan kunt u denken aan het bestrijden van benauwdheidsklachten of pijn met behulp van bijvoorbeeld morfine of sedatie.

Meer informatie over palliatieve zorg vindt u hier.
Wilt u telefonisch doorpraten? Neem dan contact op met de NPV-Advieslijn.