Wat is complementaire zorg?

Complementair betekent aanvullend. Complementaire zorg wordt gegegeven als aanvulling op de standaard zorg. Complementaire zorgmethoden gaan uit van een holistische mensvisie en proberen de kwaliteit van leven, het zelfherstellend vermogen en de fysieke conditie van de patiënt te bevorderen.  

Uitgangspunten van complementaire zorg

• De zorg wordt niet standaard aangeboden aan de patiënt in het reguliere zorgtraject.
• De zorg wordt door vakkundige, maar niet per definitie erkende (BIG-geregistreerde) zorgverleners gegeven.
• Er is zelden wetenschappelijke evidentie, maar er bestaat bij de professionele of reguliere zorgverleners tenminste consensus over de pretenties ervan. Daarnaast zal voor alsnog de keuze voor de interventie worden bepaald door de voorkeur/ervaring van de patiënt en de ervaring van de betrokken hulpverlener en de mogelijkheden van de zorginstelling of de zorgsituatie. 

Is complementaire zorg hetzelfde als alternatieve geneeswijzen/behandelingen?

Complementaire zorg onderscheidt zich nadrukkelijk van alternatieve behandelwijzen, die pretenderen dat het ziekteproces zelf te beïnvloeden is en waarbij het accent op behandeling ligt. In de complementaire zorg gaat het niet in eerste instantie om behandeling, maar om ondersteuning bij een (chronisch) ziekteproces. Een gangbare definitie is dat complementaire interventies worden toegepast om het zelfhelend vermogen van patiënten te ondersteunen, te stimuleren of te activeren, waarbij de zorg de mentale, emotionele, lichamelijke, spirituele en sociale behoeften omvat, zodat de patiënt een staat van welbevinden kan (her)winnen.

Achter welke vormen van complementaire zorg staat de NPV?

Het gaat bij complementaire zorg om afzonderlijke interventies, die passen binnen het competentiegebied van een professie – met het accent op het ondersteunen van zorg en het bevorderen van het welbevinden. 

• Klassieke massage (te onderscheiden van reiki en therapeutic touch)
• Toepassen van etherische oliën
• Ontspanningsoefeningen
• Luisteren naar muziek

Door deze vier vormen van complementaire zorg te benoemen beperken we ons tot vormen van complementaire zorg waarover brede consensus bestaat en die zich bevinden binnen de medisch-ethische kaders van de NPV voor complementaire zorg.

Vergoed mijn zorgverzekeraar complementaire zorg?

Complementaire zorg wordt soms gefinancierd door ziektekostenverzekeraars (aanvullend pakket). Complementaire zorg is ook van belang binnen de palliatieve zorg. Palliatieve zorg in ziekenhuizen wordt door de zorgverzekeraar gefinancierd via de basisverzekering. In verpleeghuizen en verzorgingshuizen gebeurt dit via de AWBZ. In hospices en bijna-thuis-huizen worden de verschillende diensten en producten (huisartsenzorg, geneesmiddelen) bekostigd uit reguliere vergoedingen van zorgverzekeraars. Overige kosten vergoeden zorgverzekeraars meestal niet.